بنیاد پیشبرد علم و فن آوری ایران نشاء علم 2008-935X 15 2 2025 11 22 Banking for the Poor: Poverty Alleviation and Local Development in Iran بانکداری فقرا: رهایی از فقر و توسعه محلی در ایران 131 141 728238 FA مهدی قربانی دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2025 06 29 This study explores the potential of pro-poor banking as a form of social business for advancing local development and poverty alleviation in Iran. Given the structural challenges of chronic poverty in the country—particularly in rural and underprivileged areas—and the inefficiency of certain redistributive policies, pro-poor banking offers opportunities for enhancing the active participation of low-income groups in the economy. Drawing on global experiences from countries such as Bangladesh, India, China, and various African nations, this article emphasizes the significance of mechanisms such as microfinance, Islamic banking, cooperative banks, and digital finance. Through an examination of Iran’s Micro-Credits Funds model, this research demonstrates how such community-based approaches have contributed to enhancing the economic, social, cultural, and environmental resilience of local communities while reducing persistent poverty. The successful implementation of this model in regions like Ghaleh-Ganj highlights its adaptability and scalability to other parts of the country. Finally, the article argues that with intelligent policymaking and institutional support, pro-poor banking as a social business can be effectively integrated into Iran’s comprehensive and multi-dimensional strategies for justice-oriented local development and poverty alleviation. مطالعه حاضر به بررسی ظرفیت‌های «بانکداری فقرا» به‌عنوان کسب‌وکاری اجتماعی برای فقرزدایی و توسعه محلی در ایران می‌پردازد. با توجه به چالش‌های ساختاری فقر مزمن در ایران، به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌برخوردار، و نیز ناکارآمدی برخی سیاست‌های توزیعی، بهره‌گیری از بانکداری فقرا می‌تواند زمینه‌ساز مشارکت فعال گروه‌های کم‌درآمد در توسعه اقتصادی باشد. این مقاله، ضمن تحلیل تجارب جهانی در کشورهایی نظیر بنگلادش، هند، چین و کشورهای آفریقایی، بر اهمیت سازوکارهایی چون اعتبارات خرد، بانکداری اسلامی، بانک‌های تعاونی و امور مالی دیجیتال تأکید دارد. سپس با بررسی مدل بانکداری خُرد و تجربه پیاده‌سازی آن در شهرستان قلع‌گنج، نشان داده می‌شود که این الگوی اجتماع‌محور چگونه توانسته است در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیط‌زیستی به ارتقاء تاب‌آوری جوامع محلی و کاهش فقر پایدار کمک کند. تجربه موفق این مدل در حوزه کارآفرینی اجتماعی، نشان‌دهنده قابلیت انطباق و مقیاس‌پذیری آن در سایر مناطق کشور است. در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌دهد که با سیاست‌گذاری هوشمندانه و حمایت نهادی، کسب‌وکار اجتماعی بانکداری فقرا می‌تواند به‌عنوان بخشی از راهبردهای جامع و چندبُعدی توسعه عدالت‌محور محلی و فقرزدایی در ایران مورد بهره‌برداری قرار گیرد. https://www.sciencecultivation.ir/article_728238_cf66455e782cbbcd568ca4f972160e11.pdf