بنیاد پیشبرد علم و فن آوری ایران نشاء علم 2008-935X 15 2 2025 11 22 An Overview of Food Security and Safety and the Role of Modern Technologies نگاهی به امنیت و ایمنی غذایی و نقش فناوری‌های نوین 173 181 732680 FA محمد صادق علیائی معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران فرید نصیری مرکز نحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB)، دانشگاه تهران، تهران، ایران اسداله اسدی گروه زیست شناسی ، دانشکده علوم پایه ، دانشگاه محقق اردبیلی رضا یوسفی مرکز نحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB)، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-7396-7720 Journal Article 2025 11 06 Food security and safety despite their close association, are considered two distinct areas in ensuring the health and sustainability of human societies, where novel technologies, both digital and non-digital, play a significant role in their realization. Considering the importance and complexity of defining food security, this article first elaborates on the fundamental concepts and various dimensions of this field, as well as examining major challenges such as food waste and loss. Subsequently, the role of novel technologies in transforming this ground is addressed, and advancements like Artificial Intelligence and the Internet of Things in the macro-management of food security issues, along with the concept of "smart food cities" are introduced and their applications studied. Then, food safety and its related issues are specifically investigated, and the importance of employing smart methods such as blockchain technology, along with advanced biochemical and biomolecular tools (e.g., mass spectrometry, food proteomics, and CRISPR technology) to ensure food safety is elaborated. The World Health Organization (WHO) and the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) have designated June 7 of each year as World Food Safety Day. The theme for the 2025 observance is “Food Safety: Science in Action”. Accordingly, we also emphasize the importance of investing in research and promoting education on scientific topics related to food safety. امنیت و ایمنی غذایی، با وجود ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر، دو حوزه متمایز در تأمین سلامت و پایداری جوامع انسانی محسوب می ‌شوند که فناوری ‌های نوین اعم از دیجیتال و غیردیجیتال نقش بسزایی در تحقق آن‌ها دارند. این مقاله با درنظرگرفتن اهمیت و پیچیدگی تعاریف امنیت غذایی در گام نخست به تبیین مفاهیم بنیادین و ابعاد گوناگون این حوزه و نیز بررسی چالش ‌های پیش ‌رو از قبیل ضایعات و اتلاف مواد غذایی می ‌پردازد. در ادامه نقش فناوری ‌های نوین در تحول بخشیدن به این عرصه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین پیشرفت ‌هایی همچون هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در مدیریت کلان مسائل امنیت غذایی و نیز ایده شهرهای هوشمند غذایی و کاربردهای آن‌ها بررسی می ‌شود. سپس ایمنی غذایی، مسائل مرتبط با آن و اهمیت به ‌کارگیری روش های هوشمند مانند فناوری بلاکچین و همچنین ابزارهای پیشرفته بیوشیمیایی و زیست ‌مولکولی (مانند طیف ‌سنجی جرمی، پروتئومیکس غذایی و فناوری کریسپر) در راستای تضمین سلامت مواد غذایی تشریح می ‌گردد. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، روز هفتم ژوئن هر سال را به ‌عنوان روز جهانی ایمنی غذایی نام‌گذاری کرده ‌اند و شعار این روز در سال 2025 ایمنی غذایی: علم در عمل تعیین شده است. بر این اساس در پایان این نوشتار بر اهمیت سرمایه ‌گذاری در پژوهش ‌های مرتبط و ترویج آموزش ‌های علمی در حوزه ایمنی غذایی تأکید شده است. https://www.sciencecultivation.ir/article_732680_b1707ea6619c74f21e3b88983dc3af47.pdf