رادیکال­های آزاد ، استرس اکسایشی و نقش آنتی‌اکسیدان‌ها

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی،مرکز تحقیقات پروتئین،آزمایشگاه نانو بیوتکنولوژی، تهران، ایران.

2 مرکز تحقیقات پروتئین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشکده علوم و فناوری های زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

شواهد اپیدمیولوژیکی نشان داده است که رادیکال­های آزاد نقش مهمی در سلامتی و بیماری­زایی ایفا می­نماید. یک ملکول زمانی می­تواند به یک رادیکال آزاد تبدیل شود که یک الکترون از دست بدهد و یا جذب نماید. این مولکول­ها زمانی که الکترون آزاد می­کنند بسیار فعال و واکنش­پذیر می­شوند. حضور میزان بالای رادیکال­های آزاد در مجاورت سلول­ها با اثر بر ماکروملکول­های زیستی موجب تخریب سلول و یا ایجاد جهش در ژنوم آنها شده و در نتیجه احتمال ابتلا به سرطان و سایر بیماری­ها می­شود. مصرف آنتی­اکسیدان­ها باعث غیرفعال­سازی رادیکال­های آزاد شده و اثرات منفی آنها را خنثی می­سازد. مصرف آنتی­اکسیدان­ها به صورت خوراکی می­تواند راهکار مناسبی جهت مقابله با اثرات مخرب رادیکال­های آزاد باشد. همواره می­بایست تعادلی میان مقادیر آنتی­اکسیدان­ها و رادیکال­های آزاد در بدن برقرار باشد، بر هم خوردن این تعادل بر اثر مصرف بیش­ازحد آنتی­اکسیدان و یا دلایل دیگر موجب ایجاد شرایط استرس اکسایشی (اکسیداتیو) در بدن موجود زنده شده که اثرات مخربی مانند بالا رفتن احتمال ابتلا به برخی بیماری­ها و همچنین ایجاد اختلال با داروهای مربوط به بیماری خاص را ایجاد کند. در این مقاله ضمن معرفی رادیکال­های آزاد و اثرات آنتی­اکسیدان­ها بر آنها راهکارهایی برای کاهش اثرات منفی آنها بر بدن موجودات زنده از جمله انسان ارائه داده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Free Radicals, Oxidative Stress and Role of the Antioxidants

نویسندگان [English]

  • Yahya Sefidbakht 1
  • Samin Haghighi Poodeh 2
  • Nasim Kian Vala 3
  • Fatemeh Ghafori 3
1 Protein Research Center, Shahid Beheshti University, Velenjak, Tehran, Iran.
2 Protein Research Center, Shahid Beheshti University, G.C. Evin, Tehran, Iran.
3 Faculty of Biological Sciences, Shahid Behesti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Epidemiology studies have showed that free radicals play an important role in health and also during the illness. Free radicles form when there is a lack or addition of extra electron in a molecule which makes them ready to interact rapidly with surrounding biological system in cell. These radicals therefore can react with various targets in cells including genetic material and cell membrane. The uptake of antioxidants can make resistance against the harmful effects of oxidative stress elements. However, there should be a balance between them and therefore the excesses amount of anti-oxidants is not recommended. Here, the free radicals and their effects and control with anti-oxidant are discussed then some life style precautions were explored as natural ways to handle the harmful effects of oxidative stress elements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Free radicals
  • Oxidative stress
  • antioxidants
  • health
  • Life Style
[1]. Sivanandham, V. (2011). Free radicals in health and diseases-a mini review, Pharmacol Onl, 1, 1062-1077.
[2]. Lobo, V., Patil, A., Phatak, A., & Chandra, N. (2010). Free radicals, antioxidants and functional foods: Impact on human health. Pharmacognosy reviews, 4(8), 118.
[3]. McCord, J. M. (2000). The evolution of free radicals and oxidative stress. The American journal of medicine, 108(8), 652-659.
[۴]. همت‌آبادی محبوبه، لاریجانی باقر. (۱۳۸۸). مروری بر نقش استرس اکسیداتیو و درمان‌های آنتی‌اکسیدان در دیابت، مجله دیابت و متابولیسم ایران، ۹ (۱)، ۱-۶
[5]. Phaniendra, A., Jestadi, D. B., & Periyasamy, L. (2015). Free radicals: properties, sources, targets, and their implication in various diseases. Indian journal of clinical biochemistry, 30(1), 11-26.
[6]. Miller, J. K., Brzezinska-Slebodzinska, E., & Madsen, F. C. (1993). Oxidative stress, antioxidants, and animal function. Journal of dairy science, 76(9), 2812-2823.
[7]. Sugino, N. (2006). Roles of reactive oxygen species in the corpus luteum. Animal Science Journal, 77(6), 556-565.
[8]. Rajendran, P., Nandakumar, N., Rengarajan, T., Palaniswami, R., Gnanadhas, E. N., Lakshminarasaiah, U., Gopas, J. & Nishigaki, I. (2014). Antioxidants and human diseases. Clinica chimica acta, 436, 332-347.
[9]. Sarangarajan, R., Meera, S., Rukkumani, R., Sankar, P., & Anuradha, G. (2017). Antioxidants: Friend or foe?. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 10(12), 1111-1116.
[10]. Percival, M. (1998). Antioxidants clinical nutrition insights. Advanced Nutrition Publications, Inc. NUT031, 1, 96.
[۱۱]. قادری، رضا، زریان، اصغر. (۱۳۸۷). ارتباط شاخص های اکسیداتیو پلاسما و پیری زودرس پوست ناشی از نور آفتاب، مجله پزشکی هرمزگان (سال دوازدهم)، شماره چهارم، صفحات 222-215
[12]. Pishkari, N., Habibi-Rezaei, M., Taghavi, F., Amanlou, M., Sheibani, N., Saso, L., & Moosavi-Movahedi, A. A. The correlation between ROS generation and LPO process as the function of methylparaben concentrations during hemoglobin fructation. Journal of the Iranian Chemical Society, 1-7.
[13]. Ozougwu, Jevas C. (2016). The role of reactive oxygen species and antioxidants in oxidative stress, International Journal of Research Pharmacy and Biosciences, 3(6), 1-8.
[14]. Poljsak, B. (2011). Strategies for reducing or preventing the generation of oxidative stress. Oxidative medicine and cellular longevity, Article ID 194586, 15 pages.
[15]. Yoshikawa, Toshikazu, and Yuji Naito. "What is oxidative stress?" Japan Medical Association Journal 45 (7) (2002): 271-276.
[16]. Dreher, D., & Junod, A. F. (1996). Role of oxygen free radicals in cancer development. European Journal of cancer, 32(1), 30-38.
[17]. Acuña, U. M., Wittwer, J., Ayers, S., Pearce, C. J., Oberlies, N. H., & De Blanco, E. J. C. (2012). Effects of (5Z)-7-oxozeaenol on the oxidative pathway of cancer cells. Anticancer research, 32(7), 2665-2671.
[18]. Wang, X., Wu, G., Cao, G., Yang, L., Xu, H., Huang, J., & Hou, J. (2015). Zoledronic acid inhibits the pentose phosphate pathway through attenuating the Ras TAp73 G6PD axis in bladder cancer cells. Molecular medicine reports, 12(3), 4620-4625.
[19]. Valko, M., Leibfritz, D., Moncol, J., Cronin, M. T., Mazur, M., & Telser, J. (2007). Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. The international journal of biochemistry & cell biology, 39(1), 44-84.
[20]. Valko, M., Izakovic, M., Mazur, M., Rhodes, C. J., & Telser, J. (2004). Role of oxygen radicals in DNA damage and cancer incidence. Molecular and cellular biochemistry, 266(1-2), 37-56.
[21]. Droge, W. (2002). Free radicals in the physiological control of cell function. Physiological reviews, 82(1), 47-95.
[22]. Sen, C., Packer, L., & Hänninen, O. (Eds.). (2000). Handbook of oxidants and antioxidants in exercise. Elsevier.
[23]. Sies, H., Stahl, W., & Sundquist, A. R. (1992). Antioxidant Functions of Vitamins: Vitamins E and C, Beta‐Carotene, and Other Carotenoids a. Annals of the New York Academy of Sciences, 669(1), 7-20.
[۲۴]. موسوی موحدی، علی اکبر، (۱۳۹۸). سبک زندگی: چشم انداز جدید به آنتی‌اکسیدان‌ها، نشست سبک زندگی، سلامت و سعادتمندی، سپیدان فارس (سخنرانی کلیدی)
[25]. Halliwell, B. (2007). Oxidative stress and cancer: have we moved forward? Biochemical Journal, 401(1), 1-11.
[۲۶]. پیرحقی،میترا، فرهادی، محمد، موسوی موحدی، علی اکبر، (۱۳۹۵). سبک زندگی و پزشکی خواب، نشریه نشا علم، مجلد6، شماره2، صفحات 103-113
[۲۷]. سلیمان‌پور، مرجان، یوسفی، رضا، موسوی موحدی، علی اکبر، (۱۳۹۶). ملاتونین: آنتی‌اکسیدان محصول خواب با کیفیت، نشریه نشا علم، مجلد7، شماره2 ، صفحات 107-115