بنیاد پیشبرد علم و فن آوری ایران نشاء علم 2008-935X 06 1 2015 12 22 Pseudoscience شبه علم 18 25 242349 FA علی اکبر صبوری دانشگاه تهران، مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، تهران، ایران 0000-0003-0604-9465 فاطمه کاظمی دانشگاه تهران، مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، تهران، ایران Journal Article 2015 12 22 Pseudoscience is a claim, belief, or practice which is presented as scientific, but which does not adhere to a valid scientific methodology. Since the spread of this phenomenon, scientists have tried to determine the criteria, to distinguish between science and pseudoscience. While the standards for distinction between both can vary from field to field, but the basic concept is that all test results must be reproducible on cause and effect and is able to confirm each other. Falsifiable and the ability to reject a hypothesis is another way to distinguish science from pseudoscience. Pseudoscience form based on the non-testable and irrefutable theory. Today, plagiarism and research misconduct that led to retraction of a published scientific article can be a type of pseudoscience. In addition, forging and falsification of data that will disturb the integrity of scientific papers, and have irreparable damage in the medical field is also pseudoscience. Academic pseudoscience in their appearance, such as science, but in reality, lacks its underlying substance. It makes it difficult to distinguish between science and pseudoscience. According to the development of pseudoscience in today’s world, it is essential to critical thinking as engaged, skillful, judgmental assessment to be included in the education system. <span id="docs-internal-guid-355525a4-7fff-3713-3530-c1b92caafb9b"><span>شبه علم به ادعا، باور یا عملی گفته می شود که به عنوان علم ارائه می شود اما روش شناسی معتبر علمی را رعایت نمی کند. از زمان گسترش این پدیده، دانشمندان سعی کرده اند تا با مشخص کردن معیارهایی بین علم و شبه علم، تمیز قائل شوند. در حالی که استانداردهای لازم برای تمایز بین این دو می تواند از رشته ای به رشته ی دیگر متفاوت باشد، اما مفهوم اساسی این است که تمامی نتایج آزمایش بر روی علت و اثر باید تکرارپذیر و قادر به تایید یکدیگر باشد. ابطال پذیر بودن و قابلیت رد کردن یک فرضیه، راه دیگری برای تشخیص علم از شبه علم است. شبه علم بر پایه غیر آزمون بودن و ابطال ناپذیری فرضیه شکل می گیرد. امروزه سرقت ادبی و سوءرفتار پژوهشی که باعث باز پس گیری مقالات چاپ شده می گردد، به نوعی می تواند شبه علم باشد. علاوه بر آن جعل کردن و تحریف داده ها که یکپارچگی مقالات علمی را بر هم می زند و صدمات جبران ناپذیری در زمینه پزشکی دارد، نیز شبه علم محسوب می شود. شبه علم دانشگاهی که در ظاهر خود، هم چون علم است، اما در باطن فاقد جوهر زمینه ای علم می باشد، تمایز بین علم و شبه علم را مشکل کرده است. با توجه به گسترش شبه علم در جهان امروز، ضروری است تا تفکر انتقادی به عنوان یک ارزیابی متعهدانه، مهارتی و قضاوتی باورها، در نظام آموزشی علوم گنجانده شود.</span></span> https://www.sciencecultivation.ir/article_242349_8d02d81ee83979864dc18a005cfdc05d.pdf