بنیاد پیشبرد علم و فن آوری ایران نشاء علم 2008-935X 15 2 2025 11 22 The Fifth Industrial Revolution: From Steam Engine to Digital Synergy انقلاب صنعتی پنجم: از ماشین بخار تا هم‌افزایی دیجیتال 152 158 726178 FA سیده معصومه احمدی گروه مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0000-0002-8744-4362 علی خلخالی گروه مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0000-0003-4562-5744 اسماعیل کاظم پور گروه مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0000-0001-5546-2921 Journal Article 2025 05 22 Since the 18th century, industrial revolutions have brought profound changes to the economic, social, and technological structures of societies. The First Industrial Revolution introduced mechanized production and urbanization through the steam engine. The Second Industrial Revolution boosted productivity through electricity and mass production but intensified pollution and inequality. The Third Industrial Revolution laid the foundation for a knowledge-based economy by driving digitalization and automation. The Fourth Industrial Revolution introduced smart factories through cyber-physical systems, the Internet of Things, and artificial intelligence, yet raised concerns regarding automation and digital inequality. The Fifth Industrial Revolution (Industry 5.0), introduced by the European Commission in 2021, represents an evolution of the Fourth, emphasizing human-centricity, sustainability, and resilience. Aiming to balance technological progress with human values, this revolution focuses on human-machine collaboration, responsible production, and responsiveness to dynamic market demands. This article reviews these transformations, analyzes the key characteristics of the Fifth Industrial Revolution, and evaluates its impacts on the economy, labor force, and environment. Findings indicate that Industry 5.0, by prioritizing human-machine collaboration and sustainability, has the potential to improve quality of life and reduce environmental impact; however, it requires significant investment in infrastructure, workforce training, and ethical governance. انقلاب‌های صنعتی از قرن هجدهم میلادی، تحولات عمیقی در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فناوری جوامع ایجاد کرده‌اند. انقلاب اول با ماشین بخار، تولید مکانیکی و شهرنشینی را رقم زد. انقلاب دوم با برق و تولید انبوه، بهره‌وری را افزایش داد، اما آلودگی و نابرابری را تشدید کرد. انقلاب سوم، اقتصاد دانش‌بنیان را با دیجیتال‌سازی و اتوماسیون پایه‌گذاری نمود. انقلاب چهارم، با فناوری‌های سایبری-فیزیکی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی، کارخانه‌های هوشمند را معرفی کرد، اما نگرانی‌هایی درباره اتوماسیون و نابرابری دیجیتال برانگیخت.انقلاب صنعتی پنجم (Industry 5.0) که در سال 2021 توسط کمیسیون اروپا مطرح شد، به عنوان تکاملی از انقلاب چهارم، بر انسان‌محوری، پایداری و انعطاف‌پذیری تاکید دارد. این انقلاب با هدف ایجاد تعادل بین پیشرفت فناوری و ارزش‌های انسانی، به دنبال همکاری انسان و ماشین، تولید مسئولانه و پاسخگویی به نیازهای متغیر بازار است. این مقاله با مروری بر این تحولات، ویژگی‌های انقلاب پنجم را تحلیل کرده و تأثیرات آن بر اقتصاد، نیروی کار و محیط‌زیست را ارزیابی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که انقلاب پنجم با تأکید بر همکاری انسان و ماشین و پایداری، می‌تواند کیفیت زندگی را بهبود بخشیده و اثرات زیست‌محیطی را کاهش دهد، اما نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، آموزش و مدیریت مسائل اخلاقی است. https://www.sciencecultivation.ir/article_726178_302ace448bf8a916322833b8dd6c2d1f.pdf