ساختار ارتباطات علم و جامعه در ایران: ترویج علم

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 عضو وابسته فرهنگستان علوم و استاد پژوهشگاه علوم بنیادی

2 دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه تهران

چکیده

ترویج و همگانی کردن علوم یکی از بخش های تاثیرگذار ساختار ارتباطات علم و جامعه محسوب می شود و تاثیرگذاری آن به دلیل نقشی است که می تواند در افزایش درک عامه از علم و گسترش دیدگاه علمی در بین عموم افراد جامعه ایفا کند. از همین روست که ارتباطات علم و جامعه به طور کل، و ترویج علم به طور خاص، از دو حیث توسعه انسانی و توسعه علمی در برنامه‌های توسعه ملی اهمیت دارند. ضمن اینکه سایر محورهای توسعه مانند توسعه فناوری، توسعه صنعتی، اقتصادی و توسعه پایدار (آگاهی و توجه به تبعات توسعه) هم از نتایج و تبعات همگانی کردن علوم به شمار می‌آیند و این موضوع نقش ترویج و همگانی کردن علوم در توسعه را برجسته تر می سازد. اگر علم را به مثابه یک نظام ببینیم که ساختار و بینش خاص خود را دارد، ترویج علم یکی از پایه های نظام علم است و این فرصت را فراهم می کند که به جز متخصصان و پژوهشگران رشته های مختلف علمی، بقیه افراد جامعه هم درک و بینشی درست از علوم به دست آورند و این وضعیت، بستر لازم برای گسترش دیدگاه علمی در سطح جامعه را فراهم می آورد. کارآمدی نظام آموزش و تولید علم هم در گرو کارکرد همه بخش های ارتباطات علم و جامعه، از جمله ترویج علم و دیدگاه علمی در بین عموم افراد جامعه است. در این نوشتار ضمن مطالعه ساختار ارتباطات علم و جامعه در ایران و مشخص کردن جایگاه ترویج و همگانی کردن علوم در این ساختار، به ارائه راهکارها برای ارتقا دیدگاه علمی در جامعه می پردازیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structure of Communications of Science and Society in Iran: Popularizing Science

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mehdi Sheikh-Jabbari 1
  • Seyede Zahra Ojagh 2
1 School of Physics, Institute for Research in Fundamental Sciences (IPM) , Member of IR. Academy of Sciences
2 Social Sciences Faculty, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

Dissemination and popularization of science within a society is one of the principle elements influencing the extent of scientific awareness and promoting scientific knowledge in the society. Its significance, in part, is due to its role in promoting public understanding of science and enhancing the scientific point of view within the general public. Therefore, dissemination and promotion of science in the society in general and its popularization in particular, should be considered as part of human resource development in the national development programs. Other aspects of national development and considerations such as technological, industrial and economic development including sustained development (in light of awareness about the side effects of development) are also directly intertwined with the public understanding of science. If we view science as an entity with its own structures and outlook, public understanding of science may be considered as one of the pillars of such structure. This in turn provides an opportunity for all people in the society to develop a correct understanding of a science and the scientific outlook. The success of science education and institutions and programs promoting science, depend strongly on the extent of enhancing public understanding of science and scientific view in the society. In this note we study structure of science and society communication in Iran and propose ways to promote scientific view in the Iranian society

کلیدواژه‌ها [English]

  • Structure of Communications of Science and Society
  • Public Understanding of Science
  • Scientific View
  • Scientific and Human Resource Development