ارزیابی تاثیر برجام و قطعنامه 2231 شورای امنیت بر فرآیند توسعه فنآوری در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده فناور یهای نوین سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران و مرکز پژوهشی سیاستگذاری و دیپلماسی علم و فنآوری (مپسد)

2 سیاستگذاری علم و فناوری دانشگاه مازندران و پژوهشگر، مازندران ، ایران

چکیده

هیچ کشوری دارای منابع نامحدود برای تحقق اهداف خود نیست ، بنابر این، در انتخاب گزینه های سیاسی و انجام فعالیت های مرتبط با تحقق آن ها باید اهداف سیاستگذاری با توجه به منابع قابل دسترس و الویت های برخاسته از ارزش های ملی انجام گیرد. در شرایط کنونی که به تازگی توافقنامه می برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، به تصویب رسیده است، ارزیابی پیشینی از آثار آن در جهت افزایش دسترسی کشور به فناوری های پیشرفته و پیشبرد اهداف عالیه نظام اهمیت بسیار زیادی دارد. ارزیابی تاثیر برجام بر توسعه فناوری در ایران بدون آگاهی از محتوای برجام و بدون شناخت فرآیند پیشرونده و گسترش یابنده تحریم هایی که برجام آنرا متوقف کرد، امکان پذیر نیست . در متن حاضر نخست نقاط عطف سیر فرایند تحریم های یک جانبه، چند جانبه و بین المللی علیه ایران با عنایت به سه خصوصیت مشخصه آنها (پیشروندگی ، گستردگی ، عمق) تحلیل می شود، سپس آثار کلان تحریم در توسعه کشور مورد بررسی قرار می گیرد. پس از آن مفاد برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل و ابزارهای بین المللی که تحریم ها را برقرار کرده بودند بررسی شده و در پایان تاثیرات این دو سند بین المللی بر توسعه علم و فناوری در کشور و بطور اخص در حوزه پروژه آب سنگین اراک ، پرداخته می شود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ex-Ant Evaluation of Impacts of JCAP and SC Resolution 2231 on Process of Technology Development in Iran

نویسندگان [English]

  • Tahereh Miremadi 1
  • Zohreh Rahimi Rad 2
1 Center STI Policy and Diplomacy (MAPSED).
2 PhD candidate at Mazandaran University, Mazandaran , Iran.
چکیده [English]

No country has unlimited resources to achieve its goals, to select policy options, policy makers must adjust their policy goals to the collective mandates and rationales of available resources and national goals. Iran is nowadays involved with the evaluation of Joint Action Comprehensive of Action Plan (JCPA) and Security Council resolutions 2231. Evaluation of the impacts of JCPA on the technology development process in Iran is not possible without understanding the progressive and expanding impacts of the international sanctions that JCAP This paper, first, aims to highlight the milestone of this historic process and analyze the sanctions according to their coverage, depth and extension. Then, it performs a comparative study between the provisions of JCAP and SC Resolution 2231 on one hand, and the previous international instruments which imposed international, unilateral and multilateral sanctions against Iran. It finally concluded that the JCAP and the recent UN resolution can provide an appropriate international setting for the Iranian technology development and to validate its argument. The paper proceeds to analyze the Official Document of the project for modernization project of Arak heavy water reactor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ex-Ant Evaluation
  • JCAP
  • SC Resolution 2231
  • Technology development
[1]. Haidar, J. I.(2015). "Sanctions and Exports De ection: Evidence from Iran".
[2].Katzman, K.(2015). "Iran Sanctions. s.l. :," Ongressional Research Servic,.
[۳]. میرعمادی، طاهره (۱۳۹۲)." تبیین مفهوم جامع امنیت تهران" ، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، ۱۳۹۲
[4]. میرعمادی، طاهره (۱۳۹۳)" . تحریم های علمی و جامعه پژوهشی در ایران. تهران"،: سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی در ایران.
[5].Uniteded Nations Resolution 2231 . Uniteded Nations [Online] july 20, 2015. [Cited: 9 1, 2015.] http://www. un.org/en/sc/inc/pages/pdf/pow/RES2231E.pdf.
[6].Union, European. Joint Comprehensive Plan of Action. European Union. [Online] july 14, 2015. [Cited: 9 1, 2015.] http://eeas.europa.eu/statements eeas/docs/iran_agreement/ iran_joint-comprehensive-plan-of-action_en.pdf.
[7]. مجمع تشخیص مصلحت. چشم انداز بیست ساله دولت جمهوری اسلامی ایران 1404 پایگاه اطلاع رسانی دولت 1385 www.dolat.ir/PDF/20years.pd .
[8].Jensen, M. B., Johnson, B., Lorenz, E., & Lundvall, B. A. (2007). Forms of Knowledge and Modes of Innovation. Research Policy36(5), 680-693.
[۹]. محمدی، مهدی." چرا راکتور آب سنگین مهم است"، خبرگزاری فارس ۹۲ / ۹ / ۲ . h t t p : / / w w w . f a r s n e w s . c o m / n e w s t e x t . php?nn=13920902001249 :
[10].Ahmad, A. von Hippel, F. Glaser.(2015)."A. and Mian for Iran’s Arak Reactors", Washington D.C. : Arms Control Today, 2015
[11] صالحی: " راکتور اراک جدیدترین فناوری را خواهد داشت". سایت خبری گفتگو: http://www.goftogoonews.com/Pages/News-_-37940. aspx : 1394, 2015.
[12].MFA. Official Document for Collaboration in Furtherance of Modernization The Reactor of Arak. Tehran : MFA, 2015. http://mfa.ir/uploads/Arak_63408. pdf.