ویژگی های خوشه های صنعتی و اثرات آن در توسعه منطقه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده معمارى و شهرسازى، گروه برنام هریزى و طراحى شهرى و منطقه اى، دانشگاه شهید بهشتى، تهران، ایران.

2 برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

هدف از این مقاله معرفی خوشه های صنعتی از طریق رجوع به ویژگی های آن و واکاوی نحوه اثر گذاری این گونه از تجمعات صنعتی بر توسعه منطقه ای می باشد تا بدین ترتیب در وهله نخست چارچوبی جهت شناسایی خوشه های صنعتی حاصل آید و در وهله دوم کانال های اثرگذاری خوشه های صنعتی بر توسعه منطقه ای مشخص گردد. در این راستا در این مطالعه بر اساس روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و بر مبنای مطالعه کتابخانه ای، ابتدا مفهوم خوشه های صنعتی مورد بحث قرار گرفت و سپس ویژگی های مربوط به آن دسته بندی گردید و سپس بر مبنای ویژگی های مذکور، نقش این تجمعات در توسعه مناطق مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج حاصل از این بررسی ها نشان میدهد که اولا برای شناسایی خوشه های صنعتی بر مبنای ویژگیهای این تجمعات بایستی به ویژگیهای کالبدی شامل تمرکز جغرافیایی صنایع، تقسیم کار فزاینده و وجود نیروی کار متخصص، وجود فناوری و نهادهای عینی تامین کننده خدمات پشتیبان خوشه و وجود تاسیسات زیربنایی و ویژگی های فعالیتی شامل پیوندهای اقتصادی، پیوندهای فناوری و پیوندهای نهادی توجه نمود و ثانیا خوشه های صنعتی دارای اثرات مختلف اجتماعی، اقتصادی و کالبدی بر مناطق بوده و از طرفی با کارآفرینی بسزایی همراه بوده و می توانند با ایجاد صرفه های مختلف اقتصادی و خلق ایده های نو منجر به ایجاد مزیت های رقابتی در روند جهانی شدن گردند و از طرفی دیگر باعث شکل گیری و ارتقای دسته ای از نهادهای اجتماعی و روابط مابین آنها در درون مناطق در بر گیرنده شده و بدین ترتیب زمینه را برای تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای جامعه مدنی فراهم آورند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Characteristics of Industrial Clusters and Their Role in Regional Development

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hossein Sharifzadegan 1
  • Homayoun Nooraie 2
1 Associate Prof ., Shahid Beheshty University, Tehran, Iran.
2 PhD.Candidate, Shahid Beheshty University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The aim of this paper is introducing industrial clusters by referring to its characteristics and analysis their role in regional development in order to firstly achieving to a framework for identifying industrial clusters and secondly determine the influence of industrial clusters on regional development. In this regard, in the first stage industrial clusters concept reviewed and in the second one the industrial clusters characteristics classified and in the last stage the role of them analysis. Results indicate that attention should be paid to the physical (geographical concentration, increased division of labor, existence of skilled workers, existence of technology and objective institutions and existence of infrastructure) and operational (economical linkage, technological linkage and institutional linkage) characteristics for identifying industrial clusters. In addition, industrial clusters have different economic, social and physical impacts on regional development such as more entrepreneurship, economic efficiency, competitiveness advantage in globalization process and finally institutional, social capital and civil society improvement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Industrial clusters
  • Regional Development
  • Physical Characteristics
  • Operational Characteristics
[1] .Porter, M. (1998). "Clusters and the New Economics of Competition", Harvard Business Review 11, pp. 77–98.
[2] .Cruz, S. C. S. and Teixeira, A. A. C. (2010). "The Evolution of the Cluster Literature: Shedding Light on the Regional Studies–Regional Science Debate". Regional Studies, Vol. 44.9, pp. 1263–1288.
[3] .Storper, M. and Scott, A.J. (2005). "Pathways to Industrialization and Regional Development", Taylor & Francis.
[4] .United Nations. (2012). "Regional Development", Centre for Regional Development. Available at: http:// www.uncrd.or.jp/index.php?menu=368. (Access on 25/04/2015).
[5].Commission of the European Communities. (2008). "The Concept of Clusters and Cluster Policies and their Role for Competitiveness and Innovation: Main Statistical Results and Lessons Learned", Commission Staff Working Paper Number SEC (2008) 2637. Commission of the European Communities, Brussels.
[6].Amin, A. (2003).Chapter 10: Industrial Districts. In E. Sheppard and T. J. Barnes. (eds). "A Companion to Economic Geography", Blackwell Companions to Geography.
[7].Maskell, P. (2001). "Towards a Knowledge-based Theory of the Geographical Cluster", Industrial and Corporate Change 10, 919–941.
[8].Zhu, Y. (2010). "Analysis of Industrial Clusters in China", CRC Press, Taylor & Francis Group.
[9].Giuliani, D. (2010). "Methods for Detecting Spatial Clustering of Economic Activities Using Micro- Geographic Data. A Dissertation Submitted to the Graduate Faculty of Università degli Studi di Roma in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy", Statistica Economica.
[10]. Morgan, J. Q. (2004). "The Role of Regional Industry Clusters in Urban Economic Development: An Analysis of Process and Performance", A Dissertation Submitted to the Graduate Faculty of North Carolina State University in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy Public Administration”.
[۱۱] . مهدوی، محمدنقی. (1386). "خوشه های صنعتی ، انجمن تخصصی مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادن تهران.
[12].Riggi, M. R. Maggioni, M. A. (2004). "Labour Market Dynamics and Industrial Clusters: an Ecological based Approach", XIX National Conference of Labour Economics.